Archdiocesan Penitential Walk and Holy Sacrifice of the Mass

(An excerpt of the Most Reverend Romulo G. Valles, D.D. in his Homily during the Archdiocesan Penitential Walk & Holy Sacrifice of the Mass at San Pedro Square, City Hall Drive, San Pedro St., Davao City | October 25, 2025.)

Pagkaangayan sa Santos nga Eyukaristiya nga culmination niining atong maampoon nga kalihukan karon.

Ngano?

Tungod kay niining Balaang Eyukaristiya karon, gibuhi ang dakong misteryo sa gugma sa Dios – ang bugtong Anak sa Dios gilansang ug namatay sa krus, ug ang kamatayon iyang gipildi diha sa iyang mahimayaong pagkabanhaw. Ug kining iyang pagkabanhaw iyang gitanyag nga maato isip gasa sa kaluwasan nga mao ang kinabuhi nga hingpit ug madagayaon; kinabuhi nga walay katapusan.

Kining Santos nga Misa diay nagpahinumdom kanato sa lawom ug buhing kamatuoran – Nga bililhon kita, nga pinalangga kita sa Ginoo. We are precious, we are loved by the Lord. Sa ato pa, kining Misa usab nagpahinumdom kanato nga ang eskandalo sa corruption nga giatubang nato dili lang supak sa atong nasudnong mga balaod, apan kining corruption, labaw sa tanan, sukwahi kini, supak kini, insulto kini sa atong gisaulog dinhi niining Santos nga Eyukaristiya.

Busa ania kita niining Penitential Walk ug niining Santos nga Misa diha sa pagbasol, paghinulsol, ug pagbag-o, sa pagtuaw ug pagsinggit – hunongon nato kining yawan-on ug mangitngit nga kahimtang sa corruption; kay dili kita makaingon nga nagtoo kita sa Dios, nagtoo kita kang Kristo nga ania niining Santos nga Misa kon kita magpasagad, magpabungol-bungol, dili manggilabot sa pagsumpo sa maong yawan-ong kahimtang!

Mga igsoon, tan-awa pa gud:

Daghan kaayo sa atong mga kabataan sayo momata, magdasok sa mga eskwelahan, mga classrooms, ang klase mahuman sa udtong tutok, unya mopuli na pud ang laing bagang panon sa kabataan, mopuli sa hapon kay 2 shifts diay sa eskwelahan sa usa ka adlaw, kay lagi kulang kuno kita sa kwarta nga ikapatukod og dugang mga classrooms o eskwelahan.

May dugang pa! Hinay kaayo ang progress sa atong kabataan sa ilang pagtuon. Ngano? Kay diay, matod sa datos, from DepEd, nga gisulti kanamong mga Obispo niadtong bag-ong milabay namo nga CBCP meeting sa Bohol: nga daghan niining mga bataa malnourished, kulang intawon sa hustong kaon, ug ang ilang utok, tungod sa dili hustong pagkaon, dili fully developed, kay lagi, pobre intawon.

May lain pa! Kita nasayod sa linya sa mga masakiton nga moanha sa atong public hospitals ug public health centers – unya makadungog kita, “kulang ang serbisyo kay kulang kita sa badyet”.

May lain pa! Sa dihang moulan ug mobagyo, mobaha, daghang mga propredad ug daghang mawad-an sa kinabuhi tungod sa lunop ug baha – kay kulang pa ang atong flood control infrastructures. Niining tanan, kanunay madungog: kulang tag badyet!

Oyyy, mga igsoon!!! Dili man diay kita pobre! Gikawat man diay ang atong kwarta! Gikawkaw ang atong nasudnong panudlanan! Ug kanang kwarta sa panudlanan, atong kwarta kana, from your taxes, from rich and poor. Oyyy!!! For the first time atong nahibal-an nga ang kawat dili lang linibo, dili lang milyones!!! Diay, sa dili katoohang bilyones! In billions!

Atong nahibal-an karon nga bilyones ka pesos ang gibadyet sa mga flood control projects, nga una – overpriced; ikaduha – minos ang kalidad, dali naguba; ikatulo – gidoble-doble ang badyet sa usa ka proyekto, sa ato pa, bisan human na, nalipat kita, gibadyetan na pud og usab ug gikobra, kaduha o katulo ang kobra sa usa ka proyekto; ikaupat – gibadyetan o gikobra pero wala gyud himoa!!! Mao kini gitawag og Ghost Projects!!!

Mga igsoon, mangutana kita: Kini ba supak lang sa atong pamalaod? Mangutana kita isip katawhan sa pagtoo: Nalipay ba ang Dios niini? Nahimuot ba ang Dios niining nahitabo sa pagpangawkaw? Ang pagpangawat sa atong kwarta sa isig ka igsoon natong Pilipino? Ug ang nangawat naa pa gyud sa atong gobyerno nga sila man unta ang mag-alagad kanato, apan mao na hinoon ang nagduot, nanglinlang, ug nangawat gikan kanato?

Mao kana nga mouban kita sa singgit sa Catholic Bishops’ Conference of the Philippines, kon CBCP: Make corruption shameful again. Ang pagpangawkaw makauulaw. Yes, sukad pa sa sinugdanan, makauulaw gayud ang pagpangawkaw. Apan atong makita nga wala na kini ikaulaw, ipasundayag pa man gani ang ilang kinawat. That is why, we shout: Make corruption shameful again!

As your shepherds, inyong magbalantay sa Simbahan, kami intawon magpahinumdom kanatong tanan – nga makaamgo gayod kita nga kining atong giantos nga corruption dili kabubot-on sa Dios. Ug kita gyud, sa makausa pa, maminaw – unsay mensahe sa Dios kanato niining maong kahimtang.