Ang Kinabuhi ug Panaw ni Seminarian Jar-Ar Sadnalan, Usa ka Higaonon

Si Jay-Ar Sadnalan, 28 anyos, usa ka Higaonon nga gikan sa Kalabugaw, Impasug-ong, Bukidnon. Siya ang kamagulangang anak ni Edwin ug Lucy Sadnalan. Estudyante siya sa teolohiya sa St. Francis Xavier Regional Major Seminary of Mindanao dinhi sa dakbayan sa Davao ug anaa na siya karon sa ikaduha nga tuig sa pormasyon sa pagkapari.

Iyang gisaysay ang kabahin sa ilang tribo nga matud pa niya, ang Higaonon adunay tradisyon kung diin ang mga kalalakin-an maoy mamuno sa komunidad, samtang ang mga kababayen-an motabang ug maghimo og “kamuyot” (bag) nga hinimo sa kamot nga ilang ginabaligya para panginabuhi. Nasayud siya niani kay tungod ang iyang amahan usa ka datu nga nagtudlo sa mga batan-on nga mamahimong mosunod sa pagka-leader. Dugang pa niya ang mga katigulangan ug mga datu maoy magtudlo sa mga batan-on unsaon paglitok sa ilang sinultian ug pag-ila sa kultura.

Alang kang Jar-Ar, dakong grasya ang mahimong seminarista nga gikan sa tribo nga Higaonon. Sa iyang mga pulong “Nalipay ko nga gitawag ko sa Ginoo kay tungod niini, mas nakakat-on ko bahin sa pagtuo ug sa laing mga tawo,” iyang giingon. Iyang lolo usa sa iyang inspirasyon, nga matinud-anon nga Katoliko ug nagpabilin nga modelo sa pagtoo.

Sa pangutana nga unsay iyang pinaka dili malimtan sa ilang kultura, ingon siya, “Ang among pagka-maabi-abihon. Dali ra namo dawaton ang mga bisita ug motabang sa uban.” Kini nga batasan iyang gidala hangtod sa seminaryo, ang kasingkasing nga andam motabang ug mudawat sa tanan.

Apan aduna sab mga kalisdanan nga giatubang sa ilang tribo. “Hinay-hinay nga nagkawala ang among kultura kay daghan sa among mga kauban nanarbaho na sa syudad o sa eskwelahan,” matod pa niya. Bisan pa niana, aduna gihapoy mga nagpabilin nga nag-amping sa kultura aron dili kini mawala. “Ang panahon karon lahi na, mao nga ang among kultura usab nagbag-o,” iyang giingon.

Sa umaabot, si Jar-Ar naglaum nga makatabang siya sa iyang komunidad. “Gusto ko nga ma-edukar pa sila, makabalo mobasa ug mosulat, ug masabtan unsay bili sa among kultura,” iyang gipahayag. Para kaniya, ang pagtuo ug kultura kinahanglan mag-uban aron magmalampuson ang kinabuhi.

Ang kinabuhi ni Jay-Ar Sadnalan usa ka ehemplo nga mag pahinumdom kanato nga dili babag ang gigikanan, kay ang tawag sa Ginoo walay pili maskin na ug gikan ka pa sa kabukiran. Isip usa ka lumad sa tribu nga Higaonon, usa kini ka talagsaong gasa nga nagapamatuod sa dakong gugma sa Diyos sa iyang katawhan pinaagi sa atong kultura, pagtuo ug tradisyon. Pinaagi sa iyang pag tubag sa tawag diha sa pag-pangalagad, gusto niyang ipakita nga ang mga Higaonon aduna kabahin sa simbahan ug sa kalibutan. (Sem. Junhel Galleposo and Sem. John Mark Badilla)