Sulat Pastoral Gikan sa mga Obispo sa Metropolitan Province of Davao (DADITAMA): Panawagan sa Kaluoy sa Dios, Pagbag-o sa Katawhan ug Hustisya Alang sa Tanan!

“Paningkamot kamo pagbuhat sa matarong, dili sa dautan, aron mabuhi kamo… likayi ang dautan ug mahala ang maayo, ipatuhoy ang hustisya diha sa mga hukmanan, basin pa kaluy-an sa Ginoo ang katawhan.” (Amos 5: 14–15)

Gipasigarbo nato nga kita usa ka Kristiyano nga nasud dinhi sa Asya. Usa ka nasud nga bulahan tungod sa pagtiskot sa liso sa pagtung Kristiyano dinhi sa yutang Pilipinhon nga nagpadayon paghupot niini nga pagtung Katoliko. Giasahan ug duha ka mga santo, San Lorenzo Ruiz ug San Pedro Calungsod, nga mihata sa ilang kinabuhi alang sa Dios. Nasayod kita nga daghan pang mga Pilipino nga anaa sa langit nga nagpuyo sa kinabuhiang balaan. Ang pagkabalaan mao gayud ang tumong sa Dios alang kanato — “Ako ang Ginoo nga inyong Dios, busa balaana ang inyong kaugalingon, kay Ako balaan man.” (Lev. 11: 44 & 1 Pet. 1:15).

Mga kaigsuonan, giila ang atong nasud nga ehemplo diha sa malinawon nga pagbag-o nga binase sa duha (2) ka EDSA Revolutions nga nahitabo nga nagdala ug kabag-ohan sa panggamhanan. Apan ang sakit palandungon kay wala nato mapadayon ang diwa sa malinawon nga pagma sa pagbag-o. Ang gidumtan nato nga “corruption” mibaluk, ug mas lawum ug grabe na hinoon nga pagpangawat ang nahitabo. Duha (2) na ka People Power Revolutions ang miagi, apan ang corruption nagpadayon.

Paghanyo sa Kaluoy sa Dios

Sa nanghitabo sa atong nasud karon nawala gayud ang pagpaningkamot sa pagka-balaan, ug ang kultura sa sala ang mipatibaybahog, ilabi na gayud ang “kultura sa pagpangawat” ug ang “kultura sa kamatayon.” Makauulaw nga hulagway sa usa ka nasud nga Kristiyano. Kini ang hinungdan nga kita midangop sa Dios diha sa PAG-AMPO. Sugod niadtong Oktubre 7, 2025 hangtud niadtong Nobyembre 23 (Solemnidad sa Kristo nga Hari), atong gipanagyo ang kaluoy sa Dios alang kanato nga mga makasasala. Kita nagtuo man gayud nga kun kita mag-ampo, magpaubos sa atong kaugalingon ug magbasol, ang Dios mamati kanato ug ihawon Niyang ang atong nasud (2 Chron. 7:14). Kini ang hinungdan nga wala kitay hunong nga naga-ampo alang sa kaluoy sa Dios kanato.

Pagbag-o: Ang Hagit alang sa Katawhan Pilipino

Bisan sa kangitngit sa hulagway sa atong nasud, dili kita mawad-an sa paglaum. Ang hiyas sa paglaum mao ang atong gihupot diha dili man gayud magpakyas kanato, kay kini gitiskot man sa Espiritu Santo diha sa atong mga kasingkasing (Rom. 5:5). Ang tawag sa pagbag-o magsugod man diha sa pagbag-o sa atong kaugalingon, mao nga kini ang atong giawhag karon sa tanan nga mga magtutuo. Ang tuig sa Hubileyo sa Paglaum mao ang magdala sa matag magtutuo, matag Kristohanong pamilya, mga miem bro sa mga Gagmay’ng Kristohanong Katilingban (GKK) ug mga apostolado, ug diha sa atong mga Parokya — sa kainit sa pagbag-o sa kinabuhi. Dili kita magpadala sa kultura sa pangawat (corruption) ug “kultura sa pagbalewalay bili sa Sagrado nga Kinabuhi” apan atong ipakita nga kita adunay kaisog sa pagbag-o sa atong kinabuhi ug sa atong nasud. Ang atong simbahan Katoliko kanunay nga nagtudlo kanato diha sa pag-ingon, “ang tanang Kristiyano bisan unsa nga estado sa kinabuhi gitawag ngadto sa kahingpitan sa pagpuyo sa Kristohanong kinabuhi… ang tanan gitawag sa pagkabalaan” (CCC # 2013). Mga kaigsuonan, kini atong puy-an diha sa atong kinabuhi. Ang taliabot nga Panahon sa Adbiyento mao ang panahon nga kita maglig-on ug magpakusog sa tawag sa pagbag-o sa atong panahon karon.

Singgit Alang sa Hustisya

Diha sa atong paghangyo sa kaluoy sa Dios ug pagpangin kamot sa pagbag-o sa atong kinabuhi kita mahimong “asin ug kahayag” sa atong nasud (Mt. 5:13). Ipakita nato nga aduna pay kahayag taliya da diha sa kangitngit. Kita ang kahayag sa kalibutan sama sa ginoon sa atong Ginoong Jesus. Taliwala sa kangitngit kita maningkamot nga mapasiag ang hustisya diha sa atong nasud. Kini ang atong singgit karon — “hustisya alang sa tanang mga Pilipino.” Ipalang ito ang atong singgit sa hustisya:

• Sama sa panawagan sa CBCP, kasuhan ang mga naa sa Gobyerno ug Pribado nga mga tawo nga nalambigit sa mga flood control scams ug uban pa nga corruption diha sa mga proyekto;
• Ipakita nga adunay mga “gamhanan ug adunahan” nga manubag sa ilang mga kasal-anan ug dili lamang ang mga kabus. Justice is for all — maadunahan man o ordinaryo nga tawo;
• Pritsohon o ikulong ang mga tawo nga nakahilabot sa kuwarta sa Gobyerno o “kaban nang bayan” samtang giatubang nila ang ilang mga kaso;
• Ug sa katapusan, ang makuti ug mabinantayon nga katawhan diha sa mga “proposed budgets” alang sa tuig 2026 ug sa umaabot pa.

Kini ang atong singgit isip usa ka simbahan. Ang dokumento Evangelii Gaudium nagtudlo nga, “ang Simbahan dili gayud magpabilin diha sa daplin o kilid-kilid diha sa pagpakigbisog alang sa hustisya” (EG #183). Ang Simbahan magasinggit gayud alang sa hustisya sama sa mga propeta. Klaro kaayo kini diha sa pulong ni Propeta Amos nga nagkanayon, “ipatuhoy ang hustisya diha sa mga hukmanan, basin pa kaluy-an sa Ginoo ang katawhan” (Amos 5:15).

Conclusion

Mga pinalanggang magtutuo, ang tanan natong mga pagpanigkamot, ato gayud kining dalhon diha sa pag-ampo. I-ampo nato ngaadto sa Espiritu Santo nga lamdagan kita sa atong mga tinguha. Pangayoan usab nato ang panabang sa Mahal nga Birhen Maria, Birhen sa Rosario, nga kanunay niyang i-ampo ang atong pinangga nga nasud nga Pilipinas, uban usab ni San Lorenzo Ruiz ug San Pedro Calungsod, mga Pilipino nga mga santos.

Signatories

Kini nga Sulat Pastoral sa inyong mga Obispo sa DADITAMA, gipagawas niining ika-26 sa bulan sa Nobyembre, Tuig sa Hubileyo sa Paglaum, 2025.

+ ROMULO G. VALLES, D.D. — Arsobispo sa Davao
+ GUILLERMO D. AFABLE, D.D. — Obispo sa Digos
+ MEDIL S. ASEO, D.D. — Obispo sa Tagum
+ ABEL C. APIGO, D.D. — Obispo sa Mati
+ GEORGE B. RIMANDO, D.D. — Auxiliary Bishop sa Davao